1 QİYMƏTLƏNDİRM



Yüklə 3,31 Mb.

səhifə66/147
tarix14.09.2018
ölçüsü3,31 Mb.
1   ...   62   63   64   65   66   67   68   69   ...   147

190 

 

5.Григорьев  В.В.,  Островкин  И.М.  Оценка  предприятий  имущественный 

подход


.- М.: Дело 

6. Соловьёв М.АОценочная деятельность.- М.: 2003. 



7. Тарасевич Е.ИОценка недвижимости.- С.: 1997 

 

Özünüyoxlama sualları 

 

 

1.Qiymətləndirmə fəaliyyətində yanaşma dedikdə nə başa düşülür? 

 

2.Əmlakı hansı mövqedən yanaşmalar əsasında qiymətləndirirlər? 

 

3.Xərclər mövqeyindən yanaşmanın əsas xüsusiyyətləri hansılardır? 

 

4.Obyektin  dəyərinin  xərc  yanaşması  ilə  müəyyən  olunması  ardıcıllığı  və 

prosedurunu şərh edin. 

 

5.Tikintinin tam dəyəri necə hesablanır? 

 

6.Bərpa, yaxud əvəzolunma dəyərinin qiymətləndirilməsi metodları hansılardır? 

 

 

 

 


191 

 

Mövzu 8. Müqayisə yanaşması əmlakın qiymətləndirilməsində 

 

PLAN: 

 

8.1. Müqayisə yanaşmasının mahiyyəti  və əsas xüsusiyyətləri 

8.2. Əmlakın müqayisə yanaşması ilə qiymətləndirilməsi mərhələləri 

 

8.1. Müqayisə yanaşmasının mahiyyəti  və əsas xüsusiyyətləri 

 

Qiymətləndirmə  fəaliyyətində  müqayisə  yanaşmasının  özünəməxsus  rolu  və  yeri 

vardır. Bəzən bu yanaşmaya «bazar satışlarının müqayisəsi» və yaxud da, «müqayisəli 

yanaşma»  da  deyirlər.  Müqayisə  yanaşması  normal  bazar  şəraitində  oxşar  obyektlər 

haqqındakı  sövdələşmələrə  və  satışa  aid  məlumatlara  istinad  edərək,  qiymətləndirmə 

obyektinin dəyərini müəyyən etməyə imkan verir.  

Qiymətləndirmə obyektinin dəyərinin müəyyən edilməsinə müqayisə mövqeyindən 

yanaşmaya  qiymətləndirilən  obyektin  analoqları  ilə  aparılmış  alqı-satqı  əməliyyatları 

barədə kifayət qədər bazar məlumatları olduğu hallarda istinad olunur. Yəni satışların 

müqayisə  olunması  yolu  ilə  qiymətləndirmə  zamanı  qiymətləndirilən  obyektlə 

müqayisə oluna bilən analoji obyektlərin satışları barədə məlumatlardan istifadə edilir. 

Qiymətləndirmə  obyektinin  satışları  barədə  bazar  məlumatları  qiymətləndirilən 

obyektin  analoji  obyektlərdən  fərqli  xüsusiyyətlərini  dəqiq  müəyyən  etməyə  və 

nəzərdən  keçirilən  obyektin  bazar  dəyərini  qiymətləndirməyə  imkan  verir.  Müqayisə 

yanaşması  hər  bir  qiymətləndirmə  obyektinin  dəyərinin  onun  qiymətləndirilməsi 

tarixinə  qədər  dövriyyədə  olan  (bu  zaman  yalnız  bazar  dövriyyəsi  nəzərdə  tutulur) 

müvafiq  analoji  obyektlərin  kəmiyyət  və  keyfiyyətlərini,  onların  mühüm  fiziki  və 

iqtisadi  xassələrini,  aparıcı  dəyər  amillərini  özündə  əks  etdirən  göstəricilərə  əsasən 

müəyyən  edilməsi  deməkdir.  Müqayisə  yanaşmasından,  onun  birbaşa  təyinatından 

ə

lavə,  ondan  eyni  zamanda  köhnəlmə  dəyərinin,  icarə  haqlarının,  habelə  yeni  tikilən 



obyektlərə  çəkilən  xərclərin  müəyyən  edilməsində  də  istifadə  olunur.  Şübhəsiz  ki,  bu 


192 

 

da  qiymətləndiricinin  özünəməxsus  olan  qiymətləndirmə  təhlillərinin  aparılması 

xüsusiyyətlərindən  asılı  olur.  Qeyd  etmək  olar  ki,  ilk  baxışdan  sadə  görünən  bu 

yanaşmanı  tətbiq  edərkən  bir  sıra  çətinliklər  meydana  çıxır.  Eyni  zamanda  müqayisə 

mövqeyindən  yanaşmanın bir sıra  üstünlükləri  vardır.  Bunlardan  ən  başlıcası  odur  ki, 

digər yanaşmalardan fərqli olaraq müqayisə yanaşmasında  əsasən bazar məlumatlarına 

istinad olunur.  kincisi isə,  konkret  bazar şəraitində  onun  alıcıların  və  satıcıların    real 

cari  təcrübəsini  əks  etdirməsidir.  Üçüncü  və  ən  başlıcası  ondan  ibarətdir  ki,  alıcı  və 

satıcıların  bazarda  yaranan  konyunkturaya  cavab  reaksiyası  bu  yanaşmada  qeyd  - 

şə

rtsiz olaraq özünü göstərir. 



Müqayisə  yanaşmasının  əsas  çatışmazlıqları  analoji  obyektlər  üzrə  məlumatların 

ə

ldə  olunması  ilə  bağlıdır,  bəzən  hər  hansı  təshihlərin  aparılması  zərurəti  problemlər 



yaradır.  Bundan  başqa,  müqayisə  yanaşması    keçmiş  hadisələrə  əsaslandığına  görə, 

gələcək  ehtimalları  da  nəzərə  almır.  Qiymətləndirilən  obyektin  tam  oxşarının  praktiki 

baxımdan  mövcud  olmaması,  onlar  arasındakı  fərqlərin  dəqiq  müəyyənləşdirilməsinə 

imkan  vermir.  Bu  yanaşmanın  digər  çatışmazlıqlarından  biri  də  ondan  ibarətdir  ki, 

oxşarların  seçilməsində  olduğu  kimi,  qiymətləndirmənin  özündə  də  subyektin  payı 

kifayət  qədərdir.  Ona  görə  də,  qiymətləndiricilərin  rəylərində  çox  böyük  fərqlər  olur. 

Bazarda  oxşar  obyekt  nə  qədər  az  olursa,  bu  qaydaya  istinad  etməklə 

qiymətləndirmənin reallığı da bir o qədər azalmış olur. Deməli, müqayisə yanaşmasının 

baçlıca  şərtləri  mövcud  əmlak  bazarının  inkişaf  səviyyəsi,  onun  cari  vəziyyəti  ilə 

müqayisədə  inkişaf  perspektivlərinin  dəqiq  müəyyənləşdirilməsi,  obyektlərin  alınması 

və satılması əməliyyatları barədə daha dəqiq məlumatların əldə edilməsi imkanlarının 

reallığı vəziyyətidir. 

Müqayisə  oluna  bilən  analoji  obyektlər  barədə  kifayət  qədər  və  dürüst  bazar 

məlumatları  olduğu hallarda  satışların  müqayisəsi  metodundan istifadə olunması  daha 

münasibdir. 

Qiymətləndirmə  obyektinin  dəyərinin  dəqiq  müəyyənləşdirilməsində  digər 

yanaşmalar  vasitəsilə  mümkün  olmayan  hər  hansı  prosesi  müqayisəli  yanaşmadan 

istifadə  etməklə,  tamamlamaq  mümkün  olur.  Daha  doğrusu,  müqayisəli  yanaşmadan 






Dostları ilə paylaş:
1   ...   62   63   64   65   66   67   68   69   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə