Almaz Əliyeva Məcid qızı nato da həRBİ-Sİyasi İslahatlar və



Yüklə 1.82 Mb.
səhifə39/67
tarix25.06.2018
ölçüsü1.82 Mb.
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   67

11-ci fəsil

Azərbaycan-NATO: üzvlük yoxsa tərəfdaşlıq?

Belə  ki,  artıq  NATO-ya  üzv  olmaq  üçün  əməli 

fəaliyyətə  keçməyin  vaxtı  çatıb.  NATO  dövlətlərinin  də 

regionda  ciddi  maraqlan  var.  Bu  alyansın  apancı  dövləti 

olan  ABŞ  da  Azərbaycanın  həm  geopolitik,  həm  də 

iqtisadi 

mövqeyinə 

görə 


Avroatlantik 

məkana


inteqrasiyasının  tərəfdandır.  NATO-nun  müxtəlif  rəsmi 

nümayəndələri  isə dəfələrlə  səsləndiriblər ki, Azərbaycan 

açıq  qapı  siyasətindən  istifadə  edə  və  Alyansa  üzvlüklə 

bağlı  rəsmi  müraciət  ünvanlaya  bilər.  Azərbaycan  isə 

indiyə  kimi  bu  çağırışlara  cavab  verməyib.  Bunun 

səbəblərindən 

biri 

Rusiya 


ilə 

münasibətlərin

kəskinləşməsi  və  Qarabağ  probleminin  həlli  ilə  bağlı 

ölkəmiz  üçün  ciddi  problemin  yaranması  ehtimalıdır. 

Ermənistanda  isə  başa  düşmək  istəmirlər  ki,  bu  ölkənin 

bütövlükdə 

taleyi 

Qarabağın 



işğalçı 

dövlətə 


birləşdirilməsindən  asılı  deyil.  Dövlətlərin  milli  maraqlan 

daha geniş sahəni əhatə edir.

Bu  gün  Cənubi  Osetiya  və  Abxaziyanın  Gürcüstandan 

aynlması  təhlükəsi  yaranıb.  Buna  baxmayaraq,  Gürcüstan 

hökuməti  birmənalı  olaraq  NATO-ya  inteqrasiya  siyasəti 

həyata  keçirir.  Azərbaycanın  bu  inteqrasiyadan  imtina 

etməsi,  yaxud  Rusiya  ilə  münasibətlərin  indiki  qədər 

istiləşməsi  heç  nəyi  dəyişmir.  Rusiyanın  Qarabağla  bağlı 

siyasəti  bundan  ibarətdir  ki,  mümkün  qədər  münaqişənin 

həlli  ləngidilsin.  Ona  görə  də  artıq  Azərbaycanın  seçim 

etmək vaxtı çatıb.

Azərbaycanın 

NATO-ya 

üzvlüklə 

bağlı 

rəsmi 


müraciətinin  olacağı  halda  regionun  siyasi  durumunda

156


ciddi  dəyişikliklərin  baş  verməsi  labüddür.  Hər  şeydən 

əvvəl  unutmamalıyıq  ki,  Rusiya  Dağlıq  Qarabağ  və  digər 

məsələlərdə  indiyə  kimi  nə  edibsə,  gələcəkdə  də  onu 

həyata  keçirəcək.  Yəni  bu  ölkənin  verdiyi  vədlərə 

inanmaq və  bu  vədlərin  arxasınca  getmək illüziyadır.  Ona 

görə  də  Azərbaycanın  ardıcıl  qərbyönümlü  siyasi  xətt 

tutması  və NATO-ya  daha  dərin  inteqrasiya istiqamətində 

səylər  göstərməsi  daha  məqsədəuyğundur.  Bu  bölgədə 

Rusiyanın  təsirinin  zəiflədilməsi  üçün  atılan  addımlara 

qoşulmaq  Azərbaycanın  strateji  maraqlanna  tamamilə 

uyğundur.  Artıq  Qərb,  Avropa  Birliyi  Rusiyanın  bölgəyə 

zərərli  təsirlərini  zəiflətmək  üçün  konkret  addımlar 

atmağa  başlamışdır.  Azərbaycanın  da  bu  reallıqlar 

kontekstində  özünün  siyasi  xəttinə  bu  və  ya  digər 

düzəlişlər etməsi istisna deyildir.

Alyansda  belə  hesab  edirlər  ki,  Azərbaycan  enerji 

təhlükəsizliyi baxımından vacib bir ölkədir və NATO-nun 

çox  dəyərli  tərəfdaşıdır.  NATO-nun  Cənubi  Qafqaza  dair 

siyasəti  yeni  Baş  katib  Anders  Foq Rasmussenin  gəlişi  ilə 

əsaslı  şəkildə  dəyişilməyəcək.  Bunu  NATO-nun  rəsmi 

nümayəndəsi 

Ceyms 


Appaturay 

bildirib: 

“Cənab

Rasmussen hər hansı ciddi bir dəyişiklik haqqında bəyanat 



verməyib.  Düşünürəm  ki,  hər  hansı  mühüm  dəyişikliklər 

gözlənilmir.

Onun  sözlərinə  görə,  yeni  Baş  katib  Cənubi  Qafqaz 

ölkələri də daxil olmaqla öz tərəfdaşlarına dair NATO-nun 

başlıca 

prinsiplərinə 

sədaqətli 

olduğunu 

bildirib. 

Appaturay  qeyd  edib  ki,  Rasmussen  Cənubi  Qafqazda 

əməkdaşlığa, 

istiqlaliyyət 

və 

suveren 


dövlətlərin 

müstəqilliyinə  sədaqətini  nümayiş  etdirib.  NATO-nun 

Cənubi  Qafqaz  dövlətləri  -  Azərbaycan,  Gürcüstan  və

157



Ermənistanla 

əməkdaşlığı 

əsasən 

«Sülh 


Naminə 

Tərəfdaşlıq»,  «Fərdi  Tərəfdaşlıq  üzrə  Əməliyyat  Planı», 

həmçinin  «Planlaşdırma  və  Analiz  Prosesi  Proqramı» 

çərçivəsində  həyata  keçirilir.  Bu  sənədlərdə  tərəfdaş 

Ölkələrin 

Şimali 


Atlantika 

Alyansı 


ilə 

müdafiə, 

təhlükəsizlik  və  hərbi  siyasət  sahələrində  islahatlara  dair 

məsləhətləşmələrin  keçirilməsi  üzrə  məqsədləri  və 

niyyətləri  müəyyən  edilib.  Cənubi  Qafqaz  ölkələrinin 

NATO  ilə  əməkdaşlığı  Avropaya  inteqrasiya,  həmçinin, 

regionda  təhlükəsizlik  və  stabilliyin  təmin  olunması 

yolunda addım kimi qiymətləndirilir.

Beləliklə,  bu  açıqlama NATO-nun yeni  dönəmdə  hansı 

addımlar  atacağma  dair  sualın  Cənubi  Qafqazla  bağlı 

hissəsinə  cavab  kimi  də  dəyərləndirilə  bilər.  Deməli,  bir 

sıra  sahələrdə  yeniliklərə  imza  atmaq  niyyətində  olan 

NATO  Cənubi  Qafqaz  siyasətini  dəyişməyəcək.  Əksər 

ekspertlərin  də  qeyd  etdikləri  kimi,  əslində  bu  açıqlama 

Azərbaycanın  xarici  siyasətinin  düzgün  və  düşünülmüş 

əsaslar  üzərində  qurulduğunu  bir  daha  təsdiqlədi.  Daha 

doğrusu,  bəlli  oldu  ki,  bu  gün  «NATO-ya  üzv  olmaq 

istəyirik»  şəklində  bəyanat  verməklə  Alyansa  üzv  olmaq 

mümkün  deyildir.  Nümunə  olaraq  qonşu  Gürcüstanın 

timsalında  bunu  açıq  şəkildə  görmək  mümkündür. 

Təsadüfi  deyil  ki,  Gürcüstan  tərəfinin  birmənalı  olaraq 

NATO-ya  üzvlüklə  bağlı  bəyanatı  bu  ölkəni  Rusiyanın 

təzyiqləri  ilə  başbaşa  qoydu.  Sonda  isə  məlum  oldu  ki, 

NATO  hələlik  bu  ölkəni  öz  sıralanna  qəbul  etməyə 

tələsmir.

İşğalçı  Ermənistana  gəlincə,  bu  ölkənin,  sadəcə, 

Rusiyanın  forpostu  olduğunu  hər  kəs  yaxşı  bilir.  Məhz 

buna  görə  də  hazırda  Sərkisyan  rejiminin  nəzarəti  altında

158

olan  Ermənistanın  NATO  ilə  əlaqələri  o  qədər  də 



ürəkaçan  səviyyədə  deyil.  Çünki  işğalçı  ölkə  bütün 

sahələrdə  olduğu  kimi  hərbi  sahədə  də  tam  şəkildə 

Rusiyaya meyillənib.

Maraqlıdır  ki,  bütün  bunlara  baxmayaraq  Azərbaycan 

dövlətinin  Dağlıq  Qarabağ  münaqişəsinin  ədalətli  və  ən 

optinal 


variantda- 

dövlətlərin 

ərazi 

bütövlüyünün 



toxunulmamazlığı  prinsipinə  uyğun  həlli  istiqamətində 

göstərdiyi  səylər  beynəlxalq  ictimayyət  tərəfindən  də 

təqdir  olunur.  Azərbaycan  Respublikası  Prezidenti  İlham 

Əliyevin  rəhbərliyi  ilə  həyata  keçirilən  düşünülmüş 

praqmatik  xarici  siyasət  kusu  bu  münaqişənin  daha  geniş 

beynəlxalq  müstəvidə  müzakirəsinə  stimul  verir  və 

bununla  bağlı  müxtəlif beynəlxalq  təşkilatlr  səviyyəsində 

rəsmi  Bakının maraqlarına uyğun qərarlar qəbul  olunur və 

bu  sənədlərdə  Azərbaycanın  ərazi  bütövlüyünün  təmin 

olunması  konfliktin  həllində  əsas  tələb  kimi  öz  əksini 

tapır.  Son olaraq, NATO-nun 2010-cu il noyabnn  19-20-də 

Lissabonda  keçirilən  Zirvə  toplantısının  Bəyannaməsində 

bu məqam növbəti dəfə öz hüquqi təsdiqini tapmışdir.

Daha dəqiq desək,  sammitin yekun Bəyannaməsinin 35- 

ci  bəndində  qeyd  olunmuşdur  ki,  Cənubi  Qafqazda  və 

Moldava 


Respublikasında 

uzadılmış 

regional 

münaqişələrin 

indiyədək  davam  etməsi  alyans  üçün 

narahatlıq 

doğuran 

məsələ 


olaraq 

qalır: 


«...Biz

Azərbaycan,  Gürcüstan,  Ermənistan  və  Moldavanm  ərazi 

bütövlüyünə,  müstəqilliyinə  və  suverenliyinə  dəstəyimizə 

sadiq  qalırıq,  həmşinin  bu  regional  münaqişələrin  həmin 

prinsiplər  nəzərə  alınmaqla  sülh  yolu  ilə  həll  edilməsi 

naminə səyləri dəstəkləməyə davam edəcəyik».

159





Dostları ilə paylaş:
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   67


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə