Qafar Çaxmaqlı İŞĞal və “MƏskunlaşdirma” FİTNƏkarliğI İşgal olunmuş Azərbaycan ərazilərinə


İşğal  ərazilərinə  erməni  əhalinin



Yüklə 0,63 Mb.

səhifə8/21
tarix08.07.2018
ölçüsü0,63 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   21

İşğal  ərazilərinə  erməni  əhalinin 

məskunlaşdırılmasının  motivi.  strateji  erməni 

planları və  məqsədlər

Dağlıq  Qarabağa  və  çevrəsindəki  7  Azərbaycan  rayonlarına 

ermənilərin  yerləşdirilməsi  fəaliyyətinə 

ötən  əsrin 

90-cı  illərinin 

ortalarından  başlanılmışdır.  Münaqişə  zamanı  keçmiş  muxtar vilayətin 

rayon  və  kəndlərindən 

çıxarılan  50  mindən  artıq  azərbaycanlı  evi 

talan  edilmiş,  yağmalanmış  və  ona  əl  qoyulmuşdu.  Şuşa  kimi  mədəni 

səviyyəsi  çox  yüksək  olan  bir  şəhərə  ermənilər  divan  tutdular.  Burada 

Azərbaycan  adına  hər  şey  məhv  edilməyə,  türk  izi  itirilməyə  başladı  . 

Böyük  bir  bir  mədəniyyət  mərkəzi  məhv  edildi. 

Barbar  ermənilər 

Qarabağ  xanlığının  paytaxtı  olmuş  Şuşa  şəhərinin  qiymətli  tarixi 

abidələrini  dağıdır,  milli  arxitekturasını  silib,  istədikləri  kimi  yenidən 

qurmağa  cəhd  edirlər.  Nadir tarix-memarlıq  tikililəri,  qədim  abidələr, 

inanc  yerləri,  yaşayış  binalan,  hətta  məzarlıqlar  dağıdılmış, 

onun 


zəngin  muzey  və  kitabxanalan,  muzeyləri  talan  edilmiş,  bir  vaxtlar 

təkrarolunmaz  təbiətinə  görə  «Qafqazın  cənnəti»  adlandırılan  yerlər 

xarabazara  çevrilmişdir.  Bu  kitabın  müıllifı  2001-  ci  ildə  ATƏT-in  bir 

missiyasınm  tərkibində  Qarabağa  səfərində  bunlan  görmüş  və  orada 

göz  yaşlannı  tuta  bilməmişdi.  Bu  gün  xarabazara  çevrilmiş  Şuşa 

Gövhərağa  məscidindən  torpaq  götürərək  Vətənə  dönərkən  bir  daha 

əmin  olmuşdu ki, buraya biz dönəcəyik.  Bu torpaqlarda ermənilər hansı 

barbarlığı  yapsalar  da  biz  bu  torpağın  sahibi  olduğumuzu  sübut 

edəcəyik.  Biz  dururuq  Qarabağ  durur.  Bu  gün  xalq  olaraq  Qarabağın 

itirilməsi  ilə razılaşan  ,  onunla barışan  bircə nəfətr də azərbaycanlı  tapa 

bilməzsiniz.  Budur bizi  inamlı  edən.  Şuşa  şəhərində  azərbaycanlılann 

tarixi  izlərini  silmək  məqsədilə  vandallar  600  yaxın  tarixi  memarlıq 

abidəsini,  o  cümlədən  Pənahəli  xanın  sarayını,  Cümə  məscidini,  Aşağı 

Gövhər  Ağa  məscidi,  Xurşud  Banu  Natəvanm  evini,  Molla  Pənah 

Vaqifın  məqbərəsini  yerlə-yeksan  etmiş,  7  məktəbəqədər  uşaq 

müəssisəsini, 

22 

ümumtəhsil 



məktəbini, 

mədəni-maarif, 

kənd 

təsərrüfatı  texnikumlarmı,  orta  ixtisas  musiqi  məktəbini,  8  mədəniyyət 



evinin,  22  klubu,  31  kitabxananı,  2  kinoteatrı,  8  muzeyi,  o  cümlədən 

Şuşa  tarix  muzeyi,  Dövlət  xalça muzeyinin  fılialı  və xalq  tətbiqi  sənəti



28

muzeyi,  Qarabağ dövlət tarix  muzeyi,  turist bazasını,  Qafqazda  yeganə 

Şərq  musiqi  alətləri  fabrikini  dağıtmış,  buradakı  nadir  sənət  incilərini 

talamış  və  məhv  etmişlər.  Ermənilər  insanlığa  sığışmayan  vəhşiliyə 

də  əl  atdılar:  Üzeyir  Hacıbəyov,  Bülbül,  Natəvan  kimi  tarixi 

şəxsiyyətlərin  heykəllərini  güllələdilər.  İşğal  olunmuş  ərazilərdə 

erməni  işğalçılarının  özbaşınalığı,  tarix  və  mədəniyyət  abidələrimizin 

dağıdılması  və  qəsdən  korlanması  “Silahlı  münaqişə  baş  verdikdə 

mədəni 

dəyərlərin 



qorunması 

haqqında” 

1954-cü 

il 


Haaqa 

Konvensiyasına,  “Ümumdünya  mədəni  və  təbii  irsin  mühafızəsi 

haqqında”  YUNESKO-nun  1972-ci  il  konvensiyasına  ziddir.  Şübhəsiz 

ki,  bu  üsullarla  şəhər və kəndləri  işğal  altında  saxlamağı  əsas  məqsədi 

sayan  Ermənistan  burada  süni  surətdə demoqrafık  durumu dəyişdirmək 

istəmişdir  və  qərarlardan  biri  qondarma  qurumun verdiyi  bu  qanunsuz 

qərardır.  Şuşada da məskunlaşma getmişdir.  Amma bu  şəhər yad  nəfəsi 

qəbul  etmir.  Gün gələcək Şuşa da  Türkün  nəfəsi  ilə isinəcəkdir.



29


30

Düşmətı  tapdağı  altında olan  Şuşa  şəhərinin  dağılmış görüntüləri

31


32

33


34

ATƏT-in  Faktaraşdırıcı  Missiyasının 

“missiyası”. 

Ermənilərin  nəzarətindəki  ərazilərin  durumu

Belə bir missiyanın  təşkili  BMT  Baş  Assambleyasının  2004-cü  ildə 

keçirilən  59-cu  sessiyasımn  gündəliyinin  "Azərbaycanın  işğal  olunmuş 

ərazilərində vəziyyət"  barədə  163-cü  bəndinin  müzakirəsi  çərçivəsində 

həyata keçirilib.  ATƏT-in Minsk Qrupunun Ermənistan və Azərbaycan 

Xarici 


İşlər 

Nazirlərinin 

razılaşması 

əsasında 

yaradılmış 

Faktaraşdırıcı  Missiyasının  (OSCE  Minsk  Group  Fact-Finding 

Mission  )  tərkibinə  Minsk  Qrupuna  həmsədrlik  edən  ölkələrin-ABŞ, 

Fransa  və  Rusiyanın,  habelə  Minsk  Qrupuna  daxil  olan  ölkələrdən 

Almaniya,  İtaliya,  Finlandiya və  İsveçdən  olan  ekspertlər  daxil  edilib. 

Buraya  əhalinin  yerləşdirilməsini  təsbit  edərək  onun  qarşısını  almaq 

əsas məqsəd olmalıdır.

Missiya  üçün  sirr  deyildir  ki,  Ermənistan  ya  birbaşa  öz  silahlı 

qüwələri,  ya da onun hərbi  yaxud digər dəstəyi  sayəsində mövcud olan 

separatçı  rejim  vasitəsilə Dağlıq  Qarabağ və  digər işğal  etdiyi  ərazilərə 

“nəzarəti”  həyata  keçirir.  Ermənistan  hərbi  təcavüzün  əlverişli 

nəticələrindən  yararlanaraq,  hazırkı  status-kvo  vəziyyətini  qoruyub- 

saxlamağa  və  möhkəmləndirməyə  və  öz  doğma  yurd-yuvalarından 

didərgin  salınmış  azərbaycanh  əhalinin  geri  qayıtmasının  qarşısını 

almağa  yönəlmiş  fəaliyyəti  buna  rahat  ortam  yaratmağa  çalışır.  Onlar 

bu  işin  ifəli  getməsi 

üçün  atəşkəsdən  dərhal 

sonra  buranı 

erməniləşdirmək  üçün  m üxtəlif  üsullara  baş  vurmuşdular.  İlk  illərdə 

Erməni  diasporasına  müraciət  olundu  ki,  buraya  əhali  köçürülməsinə 

nail  olsunlar.  Diaspora buna girişdi,  amma təbii  səbəblər üzündən  bunu 

gerçəkləşdirməkdə  zorlandı. 

Azərbaycanlı  əhaliyə  məxsus  mal- 

mülkün  pay-püş  edilməsi  də  işi  irəli  aparmadı  və  apara  da  bilməzdi. 

Qarabağa  əhalinin  yerləşdirilməsi  fəaliyyətindən  imtina  edilmədi.  Belə 

fəaliyyətə,  digərləri  ilə  yanaşı,  işğal  olunmuş  ərazilərdə  qeyri-qanuni 

məskunlaşma  və  mülkiyyət  hüquqlannın  ciddi  və  sistemli  şəkildə 

pozulması  ilə  müşayiət  olunan  iqtisadi  fəaliyyətin  davam  etdirilməsini 

misal  gətirmək  olar.  Erməni  mənbələri  də  daxil  olmaqla,  bir  çox

35





Dostları ilə paylaş:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   21


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə