“Mətbəx Couture” kitabının müəllifi, “Buffetique” kafesinin
həmsahibidir.
Rafael Əzizov. Ziyalı, kifayət qədər imkanlı ailədəndir,
amma bu amilin onun karyerasına o qədər də təsiri olmayıb. Bir
sıra dövlət qurumlarında çalışdıqdan sonra sığorta şirkətlərində
satış üzrə sədr müavini, iri holdinqlərdən birinin Moskva
nümayəndəliyinin rəhbəri işləyib. Elə bu zamanlar internet
biznesində fürsətləri görüb, bu sahəyə marağı yaranıb və bir
neçə uğurlu layihələrə başlayıb: auto.az, friday.az, amigo.az,
COOL Agency, Admatika və s. Hal-hazırda bütün layihələr
Raphael Group adı altında fəaliyyət göstərir.
70
2-ci fəsil. Biznes-ideyanın tapılması.
Əgər birbaşa bu fəsildən başlayırsızsa, nəticənin daha
yüksək olması üçün geriyə qayıdıb Ön söz və “Uğura aparan
yol” fəsli ilə tanış olduqdan sonra bura qayıdın.
Əgər bizneslə məşğul olmaq qərarına gəlmisizsə və yaxşı
nəticə əldə etmək istəyirsizsə, növbəti mərhələlərin icrasına bir
iş kimi baxın. Əgər işləmirsizsə bu prosesə səhər 9:00-da
başlayıb ən tezi 18:00-dək gərgin işləməlisiz. Əgər təhsil alırsızsa
hər gün növbəti mərhələlərin icrasına özünüz üçün konkret vaxt
ayırın və bu vaxtda yalnız bu işlə məşğul olun. Bu məsələlərdə
şəxsi intizam olduqca vacibdir.
Bu hissədə biz biznes ideyasının tapılması alqoritmləri
barədə danışacağıq. Hər bir alqoritmi tələsmədən diqqətlə
işləyin. Əgər gözləyirsizsə ki, bu kitabçada sizə hazır ideyalar
veriləcək, yanılırsız. İdeya bankım var, amma onların bir çoxu
hələ araşdırılmayıb. Bundan başqa, bu gün aktual olan ideya bir
ildən sonra artıq aktual olmaya da bilər. Əsas odur ki, siz
yanaşma tərzini, tapılma mənbə və yollarını biləsiz. Belə olan
halda siz istənilən zaman yeni ideya yarada biləcəksiz.
Mənəviyyata və qanuna zidd olmayan bütün sahələrdə
71
biznes qurmaq olar. Lap elə peyinin yığılması və ya satışı,
zibilliyin yığışdırılması, xəstələrə qulluq və s. sahələri misal
gətirmək olar. Başqalarına fikir verməyin. Bu sizin seçiminizdir.
Gələcəkdə görəcəksiz ki, sizə lağ edənlərin əksəriyyəti sizdən
xeyli aşağıdadırlar. Ümumiyyətlə bizim mənəviyyatımızda
qəribə dəyişikliklər baş verib: kimsə küçəni zibilləyəndə,
insanlara kobudluq edəndə, qayda-qanunu pozanda, zəifləri
incidəndə buna müdaxilə etmədiyimizə görə utanmırıq, amma
kimsə qanun və mənəviyyata zidd olmayan, lakin digərilə-
rindən fərqlənən hərəkət edəndə və ya düşüncəyə malik olanda
o, gözümüzdə “ağ qarğaya” çevrilir. Ona görə də qoy qanun və
mənəviyyat prinsiplərini pozanlar utansınlar. Siz özünüz üçün
yaşayırsız, başqaları üçün yox. Taksi sürücüləri tez-tez
gileylənirlər: “Eh qardaş, taksovatlıq ən axırıncı işdi”. Səbəbini
soruşanda deyirlər ki, min cür insanla rastlaşırsan, çətin işdir.
İzah etməyə çalışıram ki, çətin işdir, razıyam, amma pulu halal
zəhmətinizlə qazanırsız, oğurluq etmirsiz. Bundan başqa da bu
sizin öz seçiminizdir. Əgər qane etmirsə başınızı işlədin və başqa
yol tapın.
Yaxşı mənada pulun qoxusu olmur. Bu sözləri bilirsiz kim
deyib? Eramızın 1-ci əsrində Roma imperatoru Vespasian boş
büdcəni doldurmaq üçün müxtəlif yollara əl atırdı. O, bu sözləri
camaat ictimai ayaqyollarının vergiyə cəlb edilməsini
məsxərəyə qoyanda demişdi və doğrudan da nəticədə büdcəni
doldura bilmişdi. Mənim bir tanışım şirkətlərdən makulatura
yığıb satır. Əvvəllər maşınla şirkətləri gəzərək tullantı kağız
qutularını özü yığırdı. İndi isə bir neçə işçisi var və biznesini
genişləndirmək istəyir. Halal olsun!
Ümumi götürsək biznes-ideyanın yaranması yolları
aşağıdakılardan ibarətdir:
1. Hazır biznesin alınması;
2. Françayzinqin alınması;
72
3. Tamamilə yeni ideyanın tapılması, mövcud ideyanın
kopiyalanması və ya yaxşılaşdırılması;
4. Mövcud biznesin kopiyalanması və ya təkmilləşdi-
rilməsi.
Birincisi və əksər hallarda ikincisi çox vəsait tələb edir. İlk
biznesdə məsləhət görülür ki, 3-cü varianta ehtiyyatla yanaşasız
və mümkün qədər 4-cü varianta əl atasız. Sınaqdan çıxmamış
ideyaya əsaslanan biznesin (3-cü variant) müsbət və mənfi
tərəflərini qiymətləndirin.
Mənfi tərəfləri:
Ÿ
Uğurlu olub-olmayacağını proqnozlaşdırmaq çətindir,
çünki müqayisə üçün nümunə yoxdur;
Ÿ
Bəlkə özünü doğrultmur deyə heç kim başlamayıb və
ya başlayıb yarımçıq atıb?
Ÿ
Bazar yeni məhsulu tanımır deyə müştəri ehtiyacını
yaratmaq üçün çox vaxt və vəsait tələb oluna bilər;
Ÿ
Yeni sahəyə vəsait cəlb etmək daha çətindir, çünki bank
və investorlar yeni sahələrin risklərini yüksək sayırlar
və ora nadir hallarda vəsait ayırırlar.
Müsbət tərəfləri:
Ÿ
Yeni məhsul uğurlu olsa onun üçün bazar demək olar
ki, boş olacaq, rəqiblər isə ən azı ilkin dövrdə
olmayacaq;
Ÿ
Müştəriləri inandırmaq mümkün olsa rəqabətsizlik
şəraitində yeni məhsulu maya dəyərindən xeyli baha
qiymətə satmaq mümkündür.
Təcrübəli biznesmenlər məsləhət görürlər ki, ilk təcrübəni
tamamilə yeni ideyanın reallaşdırılmasında deyil, mövcud
biznesin kopiyalanması və ya yaxşılaşdırılmasında qazanasız.
Amma inadkarlıq göstərib 3-cü yolu seçsəniz, sizə uğurlar!
4-cü yolun da mənfi və müsbət tərəflərinə baxaq
Mənfi tərəfləri:
73
biznes qurmaq olar. Lap elə peyinin yığılması və ya satışı,
zibilliyin yığışdırılması, xəstələrə qulluq və s. sahələri misal
gətirmək olar. Başqalarına fikir verməyin. Bu sizin seçiminizdir.
Gələcəkdə görəcəksiz ki, sizə lağ edənlərin əksəriyyəti sizdən
xeyli aşağıdadırlar. Ümumiyyətlə bizim mənəviyyatımızda
qəribə dəyişikliklər baş verib: kimsə küçəni zibilləyəndə,
insanlara kobudluq edəndə, qayda-qanunu pozanda, zəifləri
incidəndə buna müdaxilə etmədiyimizə görə utanmırıq, amma
kimsə qanun və mənəviyyata zidd olmayan, lakin digərilə-
rindən fərqlənən hərəkət edəndə və ya düşüncəyə malik olanda
o, gözümüzdə “ağ qarğaya” çevrilir. Ona görə də qoy qanun və
mənəviyyat prinsiplərini pozanlar utansınlar. Siz özünüz üçün
yaşayırsız, başqaları üçün yox. Taksi sürücüləri tez-tez
gileylənirlər: “Eh qardaş, taksovatlıq ən axırıncı işdi”. Səbəbini
soruşanda deyirlər ki, min cür insanla rastlaşırsan, çətin işdir.
İzah etməyə çalışıram ki, çətin işdir, razıyam, amma pulu halal
zəhmətinizlə qazanırsız, oğurluq etmirsiz. Bundan başqa da bu
sizin öz seçiminizdir. Əgər qane etmirsə başınızı işlədin və başqa
yol tapın.
Yaxşı mənada pulun qoxusu olmur. Bu sözləri bilirsiz kim
deyib? Eramızın 1-ci əsrində Roma imperatoru Vespasian boş
büdcəni doldurmaq üçün müxtəlif yollara əl atırdı. O, bu sözləri
camaat ictimai ayaqyollarının vergiyə cəlb edilməsini
məsxərəyə qoyanda demişdi və doğrudan da nəticədə büdcəni
doldura bilmişdi. Mənim bir tanışım şirkətlərdən makulatura
yığıb satır. Əvvəllər maşınla şirkətləri gəzərək tullantı kağız
qutularını özü yığırdı. İndi isə bir neçə işçisi var və biznesini
genişləndirmək istəyir. Halal olsun!
Ümumi götürsək biznes-ideyanın yaranması yolları
aşağıdakılardan ibarətdir:
1. Hazır biznesin alınması;
2. Françayzinqin alınması;
72
3. Tamamilə yeni ideyanın tapılması, mövcud ideyanın
kopiyalanması və ya yaxşılaşdırılması;
4. Mövcud biznesin kopiyalanması və ya təkmilləşdi-
rilməsi.
Birincisi və əksər hallarda ikincisi çox vəsait tələb edir. İlk
biznesdə məsləhət görülür ki, 3-cü varianta ehtiyyatla yanaşasız
və mümkün qədər 4-cü varianta əl atasız. Sınaqdan çıxmamış
ideyaya əsaslanan biznesin (3-cü variant) müsbət və mənfi
tərəflərini qiymətləndirin.
Mənfi tərəfləri:
Ÿ
Uğurlu olub-olmayacağını proqnozlaşdırmaq çətindir,
çünki müqayisə üçün nümunə yoxdur;
Ÿ
Bəlkə özünü doğrultmur deyə heç kim başlamayıb və
ya başlayıb yarımçıq atıb?
Ÿ
Bazar yeni məhsulu tanımır deyə müştəri ehtiyacını
yaratmaq üçün çox vaxt və vəsait tələb oluna bilər;
Ÿ
Yeni sahəyə vəsait cəlb etmək daha çətindir, çünki bank
və investorlar yeni sahələrin risklərini yüksək sayırlar
və ora nadir hallarda vəsait ayırırlar.
Müsbət tərəfləri:
Ÿ
Yeni məhsul uğurlu olsa onun üçün bazar demək olar
ki, boş olacaq, rəqiblər isə ən azı ilkin dövrdə
olmayacaq;
Ÿ
Müştəriləri inandırmaq mümkün olsa rəqabətsizlik
şəraitində yeni məhsulu maya dəyərindən xeyli baha
qiymətə satmaq mümkündür.
Təcrübəli biznesmenlər məsləhət görürlər ki, ilk təcrübəni
tamamilə yeni ideyanın reallaşdırılmasında deyil, mövcud
biznesin kopiyalanması və ya yaxşılaşdırılmasında qazanasız.
Amma inadkarlıq göstərib 3-cü yolu seçsəniz, sizə uğurlar!
4-cü yolun da mənfi və müsbət tərəflərinə baxaq
Mənfi tərəfləri:
73
Dostları ilə paylaş: |