Elmi ƏSƏRLƏR, 2016, №6 (76) nakhchivan state university. Scientific works, 2016, №6 (76)



Yüklə 5,01 Kb.

səhifə49/81
tarix10.11.2017
ölçüsü5,01 Kb.
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   81

103 
terapiya  aparılır.  Hemodez,  aşağı  molekullu  plazmaəvəzedici,  reopoliglikin,  jelatin,  su  duz 
mübadiləsini bərpa etmək üçün izotonik məhlul, 5-10%li glükoza, laktozol, disol, trisol məhlulları 
köçürülür. 
     Zülal  mübadiləsinin  bərpası  üçün  5-10  ml  albumin  məhlulu,  təzə  dondurulmuş  plazma 
təyin  edilir.  İrinli  iltihabi  prosesin  baş  verməsində  və  ağırlaşmasında  böyük  ralu  olduğundan 
anemiyanın  müalicəsi  üçün  dəmir  preparatları  təyin  edilir.  Göstəriş  olarsa  qan  köçürülür.     
Koaqulyasiya  reolitik  pozğunluqların  baş  vermə  ehtimalı  iltihabi  infeksion  ağırlaşmalarda  yüksək 
olduğundan  trombofilik və xronik DDL sindromu çox   olduğundan belə xəstələrə antiaqreqantlar –
kurantil trcutal, az dozada aspirin, ağır hallarda isə heparin təyin olunur.  II immunodefisiti vitamin 
yetərsizliyinin  korreksiyası  da  əsas  yeri  almalıdır.  Lizosim,  Levomizol,  Timaln,  Stafilokok 
Anatoksini qamma qlobulini, vit C , B qrup vitaminlər təyin edilir. Eyni zamanda  uşaqlığı yığıcı – 
uterotonik dərmanlar təyin edilir. Ağır hallarda diskret plazmoferez tətbiq edilir. Prosesin generalizə 
olmağa başladığının ilk 12 saatı bunun üçün daha   məqsədə uyğundur. 
     Keser  əməliyyatından  sonra  iltihabi  prosesin  baş  verməsinə  şübhə  olan  xəstəliklərin 
aparılma  taktikası  tikişlərin  vəziyyətinə  görə  təyin  edilir.  Əgər  uşaqlıq  boşluğunda  abses  və 
tikişlərin tamamilə açılması baş veribsə iltihab və peritonit əlaməti olmasa   belə təcili laparotomiya 
aparılmalı, uşaqlığın ekstripasiyası və periton boşluğu drenaj olunmalıdir. İltihabi proseslər tikişləri 
əhatə  edibsə  tikişlərin  ½  qalınlığını  əhatə  edən  taxça  aşkarlanarsa  o  zaman  uşaqlıq  boşluğundakı 
möhtəviyyat  və  törəmələri  kənarlaşdırmaq  üçün  histereskopiyanın  köməyi  ilə  nekroz,  toxuma  və 
qan  laxtaları  xric  edilir.  Vakum  aspirasiya  apaıb  uşaqlıq  boşluğunu  yumaq  yaxşı  effekt  verir. 
Uşaqlıq  boşluğunun    cərrahi  işlənməsi  tezliklə  klinik  yaxşılaşma  verir.  Temperatura  enir  uşaqlıq 
yaxşı  yığılır.    Loxilərin    xarakter  və  miqdarı  normallaşır.    Uşaqlıq  boşluğunun    cərrahi  işlənməsi 
hökmən  antibkterial  və  infuzyon  terapiya  ilə  paralel  aparılmaıdır.  Sabahısı  günü  uşaqlıq  boşluğu   
soyuq  antiseptik  məhlulla  şırınqa  edilir.  Sonra  antiseptik  tərkibli  maz  uşaqlıq  boşluğuna 
yeridilir.Şərti təmiz formalı endometritdə uşaqlıq boşluğu 8-10C ə dək soyudulmuş furasilin 0,9 % 
fizioloji məhlul+ 10-20 ml dioksidin + 200ml lavaj edilməsindən sonra dioksikol-hidrofil mazı ilə 
uşaqlığın boşluğuna yeridilir. 1-5 prosedur aparıla bilər. Yerli müalicə küsü  5 gün davam edə bilər . 
Müalicədən 48-72 saat keçməsinə bxmayaraq yaxşılaşma olmasa təkrar histerosopiya aparılmalıdır. 
Diaqnostik kriteriyalara : 

 
Dəfələrlə temperaturanın 37,5  və yuxarı qalxması 

 
Leykositoz 1200 və yüksək  

 
Çubuqşəkilli neytrofillər 10 % və yuxarı  

 
Uşaqlığın pastoz və ağrılı olması  

 
İrinli iyli loxilər. 
    Bakterioloji  müayinə  endometriti  yaradan  mikrofloranın  təyinində  USM  spesifik  50% 
effektiv diaqnoz  qoymağa  yardım  edir. Ancaq bir çox ölkələrdə USM  əsas  diaqnostik üsul hesab 
olunmur. Ən geniş  yayılan əsas  diaqnostik  üsul sayılan uşaqlığın  boşluğunun qaşıntısının histoloji 
və  bakterioloji  müayinə  götürülür.  UDS  təşkilatının  məlumatına  görə  doğuşdan  sonrakı 
endometritin diaqnozunda 50 % səhvə yol verilir. Endometrit polimikrob mənşəəli olduğuna  görə 
antibiotikoterapiya    müalicədə  əsas  yeri  tutur.  Ancaq  antibiotiklərin  təyini  zamanı  aşağıdakılara 
əməl etmək vacibdir. 

 
Ifrazatda aşkarlanan törədicinin antibiotiklərə həssaslığı öyrənilməli 

 
Infeksiya ocağında antibiotikin yetərli konsentrasiyasını təmin etmək 
Antibiotikin ana və döl üçün təsiri bilinməlidir.  
Əgər  əməliyyatın  aparılma  taktikasında  səhvlər  varsa  peritonit  sepsisin  inkişafına  səbəb  ola 
bilər.  Cərrahi doğuşdan sonra 1-3 gündə xoryoamnionit fonunda peritonitin erkən fazası başlayır. 
4-7ci  günündə  gecikmiş  peritonit-metroendometrit  və  kişilərinn  tutarsızlığı  fonunda  baş  verir. 
Klinik gedişinə görə 3 variant diqqəti çəkir. I klassik əlamətli peritonit, intoksikasiya, bağırsaqların 
parezi  peritoneal  əlamətlərlə  özünü  büruzə  verir.  II  gizli  klinik  əlamətli  gedişli  peritonit 
bağırsaqların parezinin simptomları yoxmuş kimi inkişaf etdiyindən vaxtında diaqnoz qoyulması 
  


104 
mümkün  olmur.  Ancaq  davamlı  ağrılar  müxtəlif  intensivlikli  yüksək  hərarətli  anemiya  tikişlərin 
erkən  infeksiyalaşması  intoksikasiyanın  ağırlıq  dərəcəsi  ilə  periferik  qanın  göstəriciləri  arasında 
uyğunsuzluq  olması  diaqnozu  çətinləşdirir.  III  ləng  gedişli  peritonit.  Qarın  və  çanaq  boşluğunda 
abseslərin  əmələ  gəlməsi  ilə  kəskinləşmə    verən  variantdır.  Əsas  əlamət  sistemli  iltihabı  cavab 
sindromu ilə infeksiya ocağı birlikdə olduğu zamn isə sepsis təhlükəsi gözlənir. Əgər aşağıdakı iki 
və  daha  çox  simptom  birlikdı  olarsa  SİC  sindromu  təstiq  olunur.  Əgər  temperatura  38  dərəcədən 
artıq,36  dan  aşağıdırsa  taxikardiya  90  vurğu\dəq.  Dəqiqədə  20  taxipnoe,  leykositlərin  periferik 
qanda dəyəri böyükdür 12x 10
9
/l və ya kiçikdir 4x 10
9
\l və yetkin olmayan forma 10 % çoxdursa. 
Antibiotikoterapiyani o zaman effektli saymaq olar ki, xəstəliyin əsas simptomları 48-72 saat 
ərzində  itsin.  Ancaq  bu  zamn  simptomların  azalması  həkimi  arxayınlaşdırmamalıdır.  Çünki  yeni 
infeksiya  ocaqları  aktivləşə,  yeni  abseslər  əmələ  gələ  dərin  damarların  trombozu  baş  verə  bilər. 
Zaman  itkisi  xəstənin  düzgün  qiymətləndirilməməsinə  və  ağırlaşmasına  səbəb  ola  bilər.    Klinik 
effektin  olmadığı  hallar  tez  aşkarlanmalı  uşaqlıq  boşluğunun  yuyuntusu  bakterioloji  müayinə 
antibiotiklərə həssaslığı  öyrənildikdən sonra  yeni antibiotiklər təyin  edilir. Antibiotiklərin kəsilmə 
kriteriyası  ocağın  sanasiyası  və  temperaturanın  normallaşması  2-3  gündə  baş  verir.  Ləngimiş 
diaqnostika  və  qeyri  rasional  müayinə  aparılmasa  generalizə  olunmuş  proses  baş  verə  bilər. 
Doğuşdan  sonraki  endometritin  kompleks  profilaktikasi  3  etapda  aparılır.  I-doğuşdan  sonrakı 
infeksion xəstəliklərə görə risk daşıyan xəstələri ayırmaq .II-Hamiləlik doğuş və zahılıq dövründə 
infeksiyalaşmanı  minimuma  endirmək  üçün  tədbirlərə  əməl  etmək.  III-Doğuşdan  sonrakı  irinli 
septiki xəstəliklərin erkən diaqnostikasına, terapiyasına nail olmaq. 
Vaginal  müayinələri  əsaslandırılmış  və  steril  şəraitdə  aparmaq.  Doğuş  və  cərrahi  blokda 
sterilliyə  rəiyət  etmək  əsaslandırılmamış  epizyotomiya  və  sidik  kisəsi  kateterizasiyasını 
aparmamaq.puerperal infeksiyanın 3-5 ci günündə skreninq müayinənin alqoritmi. 1.Umumi daxili 
müayinə,  loxilərin  mikroskopik  analizi  qanın  klinik  müayinəsi  USM.  Patologiya  aşkarlanarsa 
histereskopiya  təyin  edilir  və  alınan  möhtəviyyat  bakterioloji,  sitoloji  müayinə  üçün  götürülür, 
loxilərin  pHı  destruktiv  toxumaların  məhsullarının  loxi  və  qanda  təyini  aparılır.  Müalicə 
1.antibiotikoterapiya- 
a)  ümumi,  b)  invaziyon,  C)  uterotonik,  d)  antukoaqulyant,  immunokorreksiya,  efferent, 
plazmofarez,  hemabsorbsiya,  qanın  lazer  şüalanması.  2.yekun  aspirasiya.  3.Qaşınması.uşaqlıq 
boşluğu aspirasiyası yuyulması qaşınması drenaj qoyulması 0,9 % NaCl  1,5-2 l histereskopiya ilə 
hidrofil əsaslı çox komponentli maz levomikol, dioksikol, levocin 4-5 gün katetrlə 5-7 ml uşaqlıq 
boşluğuna preteolitik ferment protezin 4-9 ml. nekrolitik təsirli fizeyoterapiya. 
doğuşdan  sonrakı  metroendometritin  səbəbləri.  Gigiyenik  qaydalara  aseptikaya  riayət 
olunmaması  ölü  toxumanın  ölü  dölün,  ciftin  hissəsinin  uşaqlıq  boşluğunda  qalması  anemiya  qida 
pozğunluğu,  uzun  müddətli  susuz  dövr,  ləngimiş  doğuş  tez  tez  aparılan  daxili  müayinə,  doğuşun 
cərrahi aparılması, doğuşa cərrahi müdaxilə hamiləlikdən əvvəlki infeksiyalar, cinsi yolla yoluxan 
xəstəliklər. Doğuşdan sonrakı qanaxma təkrar abortlardan sonrakı hamiləlik, diabet xəstəliyi və s. 
ilə  müşaiət  olunarsa  doğuşsan  sonrakı  metroendometrit  ehtimalı  artır.  Əgər  əməliyyatın  aparılma 
taktikasında səhvlər varsa peritonit sepsisin inkişafına səbəb ola bilər. Cərrahi doğuşdan sonra 1-3 
gündə xoryoamnionit fonunda peritonitin erkən  fazası  başlayır. 4-7ci  günündə gecikmiş  peritonit-
metroendometrit və kişilərinn tutarsızlığı fonunda baş verir. Klinik gedişinə görə 3 variant diqqəti 
çəkir.I  klassik  əlamətli  peritonit,  intoksikasiya,  bağırsaqların  parezi  peritoneal  əlamətlərlə  özünü 
büruzə  verir.  II  gizli  klinik  əlamətli  gedişli  peritonit  bağırsaqların  parezinin  simptomları  yoxmuş 
kimi  inkişaf  etdiyindən  vaxtında  diaqnoz  qoyulması  mümkün  olmur.  Ancaq  davamlı  ağrılar 
müxtəlif  intensivlikli  yüksək  hərarətli  anemiya  tikişlərin  erkən  infeksiyalaşması  intoksikasiyanın 
ağırlıq dərəcəsi ilə periferik qanın göstəriciləri arasında uyğunsuzluq olması diaqnozu çətinləşdirir. 
III  ləng  gedişli  peritonit.  Qarın  və  çanaq  boşluğunda  abseslərin  əməmləl  gəlməsi  ilə  kəskinləşmə  
verən  variantdır.  Əsas  əlamət  sistemli  iltihabı  cavab  sindromu  ilə  infeksiya  ocağı  birlikdə  olduğu 
zamn  isə  sepsis  təhlükəsi  gözlənir.  Əgər  aşağıdakı  iki  və  daha  çox  simptom  birlikdı  olarsa  SİC 
sindromu  təstiq  olunur.  Əgər  temperatura  38  dərəcədən  artıq,36  dan  aşağıdırsa  taxikardiya  90 
vurğu\dəq.  Dəqiqədə  20  taxipnoe,  leykositlərin  periferik  qanda  dəyəri  böyükdür  12x  10
9
/l  və  ya 
kiçikdir 4x 10
9
\l  və  yetkin  olmayan  forma  10  %  çoxdursa.  Antibiotikoterapiyani  o  zaman  effektli 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   45   46   47   48   49   50   51   52   ...   81


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə