Fərrux rüSTƏmov tamilla dadaşova ali MƏKTƏb pedaqogikasi



Yüklə 6,79 Mb.
Pdf görüntüsü
səhifə18/238
tarix02.04.2022
ölçüsü6,79 Mb.
#84976
növüDərs
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   238
Ferrux Rustamov - Ali məktəb pedaqogikasi - 2007(1)

konservo

 - qoruyuram, conservatio - mühafi- 

zəetmə deməkdir) xarakter daşıyır; maddi imkanların 

məhdudluğu təhsil sisteminin yeni tələblər əsasında 

qurulmasına mane olur; 

^ təhsil sistemləri inert xarakter daşıdığından dövrün 

tələblərinə çevik surətdə uyğunlaşa bilmir

Ä

S' cəmiyyətin və 



vətəndaşların ətalətli olması təhsildən, təhsilli kadrlardan 

dövlətin milli maraqlarına uyğun olaraq istifadə edilməsinə 

mane olur. 

Müxtəlif ölkələrin milli təhsil sistemləri daim böhrana məruz 

qalır.  Maddi  resursların  məhdudluğu,  müəllimlər  üçün  binaların, 

tədris korpuslarının və vəsaitlərinin çatışmazlığı işin məh- 

 

 

45 




sLildarlığına  mane  olur.  Bütün  dünyada  təhsil  sahəsində  özünü 

göstərən qüsurlar bəşəriyyət üçüm ciddi problemlər yaradır. 

Təhsil siyasətinin inkişafında dövlətin qanunvericiliyinin rolu çox 

böyükdür. 

Müasir  dövrdə  respJüblikamızda  ali  təhsil  sahəsində  keçirilən 

islahatlar aşağıdakı problemləri həll etməyə yönəlməlidir:  ç 

 

təhsilin  fundamental  əsaslarını  inkişaf  etdirmək  və 



keyfiyyətini yüksəltmək; 

 



təhsil  sistemini  «qabaqlama»  prinsipi  üzərində  qurmaq, 

sivilizasiyanın  gələcək  inkişafına  yönəltmək,  insanın  yaradıcılıq 

qabiliyyətlərinin inkişafım təmin etmək; 

 



təhsil 

sistemində 

perspektiv 

informasiya 

və 

telekommunikasiya  texnologiyalarından  istifadə  etməklə  distant 



təlim üçün əlverişli şərait yaratmaq

 



təhsilin  keyfiyyətini  yüksəltmək  məqsədilə  informasiya 

texnologiyalarından geniş istifadə etmək; 

təhsil alanları peşə-ixtisas hazırlığı ilə bağlı informasiya 

texnologiyalarından istifadə etmək üçün xüsusi bilik və bacarıqlarla 

silahlandırmaq; 

 



təhsil alanları müasir dövrdə həyat və fəaliyyətin əsasını 

təşkil edən «informasiya cəmiyyəti»ndə yaşamağa hazırlamaq; 

 

təbii-elmi fənlərin hümiınitar təhsilə və buna uyğun olaraq 



humanitar fənlərin təbii-elmi və texniki təhsilə nüfuz etməsinə nail 

olmaq; 


 

fundamental 



təhsilin 

və 


peşə-ixtisas 

təhsilinin 

inteqrasiyası problemini konstruktiv şəkildə həl! etmək; 

 



konkret  fəaliyyət  sahəsində  dar  ixtisäslaşmanı  yeni 

professional  fəaliyyət  sferası  ilə  əvəz  etmək;  təhsil  alanların 

hazırlığını  bazar  iqtisadiyyatının  və  dəyişən  texnologiyaların 

tələblərinə çevik surətdə uyğunlaşmasına istiqamətləndirmək; 

 

mütəxəssis hazırlığının keyfiyyətcə yeni mərhələsinə 



qalxmaq və s. 

° 

46 




ƏSAS MÜDDƏALAR 

Müasir  dövrdə  respublikamızda  ali  ləhsil  sisteminin  elə 

çevik  infrastrukturları  (latınca-m/ra  -  aşağı,  altında, 

structura 

struktur,  vəziyyət,  mövqe,  yer  deməkdir)  yaradılmalıdır  ki.  o, 



cəmiyyətin  müasir  .tələblərinə  cavab  verən,  peşə  fəaliyyətinin 

dəyişən  şəraitinə  çevik  adaptasiya  edən  öz  biliklərini  daim 

genişləndirməyə  və  dərinləşdirməyə  qabil  olan  kadrların 

yetişməsini təmin edə bilsin. 

Bu vəzifələri həll etmək üçün ali məktəb pedaqogikası təbiət 

və  humanitar  elmlərin  vəhdətinə  əsaslanmalı,  təhsil  sisteminin 

mərkəzinə  vətəndaş,  şəxsiyyət  prioritetlərini  qoymalıdır.  Müasir 

təhsil  geniş  peşə-ixtisas  hazırlığını  təmin  etməli  və  bu  məqsədlə 

təhsil  alanları  cəmiyyətin  və  təbiətin  problem-,  ləri  ilə  tanış 

etməlidir.  Bu  biliklər  müasir  insana  təbiətlə  öz  ün'--  siyyətini 

ahəngdar şəkildə qurmağa imkan verməlidir. Deməli, təhsil alanlar 

dünyanın  təbii-elmi  mənzərəsini  aydın  təsəvvür  etmək  və  ondan 

«baş  açmaq»  üçün  təbii-elmi  biliklərə  dərindən  yiyələnməlidirlər. 

Lakin  müasir  təhsil  bununla  məhdudlaşa  bilməz.  Müasir  təhsil 

tələbə  şəxsiyyətinin  sosializasi-  yası  prosesini  təmin  etmək 

məqsədilə  təhsil  alanları  tarix,  hüquq,  iqtisadiyyat,  fəlsəfə, 

kulturologiya 

və^igər 


hümanitar 

təmayüllü 

biliklərlə 

silahlandırmalıdır. 

Müasir  insan  informasiyalarla  zəngin  bir  sivilizasiyada 

yaşayır.  Deməli,  ümumən  təhsil,  o  cümlədən  də  ali  təhsil  insanı 

ömrü  boyu  özünütəhsilə  hazırlamalıdır.  Təhsil  alanların 

maraqlarına,  meyil  və  qabiliyyətlərinə  uyğun  olaraq  təhsil 

marşrutlarını 

azad 


surətdə 

müəyyənləşdirməsi 

imkanları 

genişləndirilməli, mütəxəssislərin bazar iqtisadiyyatının tələblərinə 

uyğun hazırlığı təmin olunmalıdır. 

Azərbaycan  təhsil  sistemində  innovasiyalardan  istifadənin 

məqsədi insanın yaradıcı potensialını qorumaq və daha artıq inkişaf 

etdirməkdir.  Təhsil  -  insani  dəyərləri  önə  çəkməli,  insanın  daxili 

azadlığım təmin etməli, habelə sosial məsuliyyətini artırmalı, onda 

tolerantlıq  (latınca 



lolenmtia  -

  dözüm,  dözümlülük  deməkdir. 

İnsanın həyat çətinliklərinə sinə gərə bilməsi, psixolBji adaptasiya) 

tərbiyə elməlidir. Bunlar dünya sivilizasiyasının əsas'dəyərləridir və 

dünya təhsil məkanının əsas müddəalärıhdandır. 

47 



Bu  gün  hər  bir  şüurlu  insan  müşahidə  və  təhlil  etməyi, 

qərarları  üçün  məsuliyyət  daşımağı,  konflikt  və  ziddiyyətləri  həll 

etməyi bacarmalıdır. Odur ki, təhsil alanlara problemləri qoymaq və 

həll  edə  bilmək  üçün  çoxkriteriyalı  mədəniyyət  aşılanmalıdır. 

Təhsili  alanlar  dərk  etməlidir  ki,  heç  bir  ali  təhsil  ocağı  onları 

gözlənilən  həqiqətlərlə,  universal  və  əbədi  nəzəriyyələrlə 

silahlandıra bilməz. 

Müasir  təhsil  sistemi  gənclərimizdə  geniş  dünyagörüşü, 

problemlərin  çoxkriteriyalı  həlli  mədəniyyəti  və  tolerantlıq 

bacarığım inkişaf etdirməlidir. 



<

2



<3> 



<2

ioal və 


Elm, obyekl, predmet, mövzu anlayışlarını izah et. 

Pedaqogika elminin əsas kateqoriyalarını say və mahiyyətini izah et. 

Pedaqogikada diferensiasiya prosesləri nə deməkdir? 

Pedaqogikada inteqrasiya prosesləri nə deməkdir? 

Ümumi pedaqogika ilə ali məktəb pedaqogikasının fərqləri han- 

sılardır? 

Ali məktəb pedaqogikasının əsas tədqiqat istiqamətləri hansılardır? 

Təlim prosesinin struktur modelinin sxemini çək və izahını ver. 





ea 


fia 

fQ 


fi.5 




Yüklə 6,79 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   ...   238




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə