T. C. Marmara üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ İlahiyat anabiLİm dali



Yüklə 281,98 Kb.

səhifə111/147
tarix11.09.2018
ölçüsü281,98 Kb.
1   ...   107   108   109   110   111   112   113   114   ...   147

 
269
hıristiyan olarak yetiştireceğini düşünerek okulların yarıya yakın kontenjanını  kızlara 
ayırmıştır.
976
  
5. 7. Öğretmen Seminarisi ve İlminskiy Sisteminin Yayılması 
Gayrı Rus hıristiyanlık eğitimi  İlminskiy’nin kendi sistemiyle kurduğu Kazan 
Kreşen Tatar okuluyla başlamış ve gelişmiştir. Daha sonra yine İlminskiy’nin 
geliştirdiği Kazan Öğretmen seminarisiyle kurumsal bir yapı kazanmıştır.
977
  
Rus devleti başlangıçta  İlminskiy sisteminin yapacağı olası zararlardan 
korkmuş ve bu korkusunu da İliminskiy’e iletmiştir. Ana dillerin güçlenmesi millî 
benliğin güçlenmesine etki ederse gelecekte Rus devletinin bölgede toplumsal 
direnişlere maruz kalacağı, sistemin bölünmeye zemin hazırlayacağı gibi eleştiriler 
devamlı surette yeni kurulan bu modelin karşılaştığı sorular olmuştur. Bu sorulara ve 
eleştirilere  İlminskiy söyle cevap vermiştir. “İdil boyu halkları eskiden beri sadece 
putperestlikte kalmamıştır, müslümanlar ve Tatarlar tarafından asimile edilmeye de 
çalışılmıştır. Bu engellenemez bir sosyal süreçtir. 50-100 yıl sonra bölgede yaşayan 
Çeremiş, Votyak Çuvaş ve Tatarlar tamamen Tatarlaşacak veya müslümanlaşacaktır. 
Bunu engellemenin tek yolu bölgedeki insanlara dinî ve ahlakî eğitim vermektir. Bunun 
da tek yolu ana dille eğitimdir. Eğer gayrı Ruslara sağlam ve emin bir şekilde ana 
dilleriyle hıristiyanlık eğitimi veremezsek onların müslümanlık veya Tatarlık adı altında 
birleşmelerine mani olamayız. Aksine ana dillerini kiliselerde ve okullarda 
kullanmalarına vesile olursak küçük fakat birbirlerinden uzak olarak uluslaşmalarını 
sağlayıp Ruslara yakınlaşmalarını temin edebiliriz. islamiyet ve Tatarlık adı altında 
birleşmelerine mani olmuş oluruz. Küçük ve ayrı düşmüş halklar uzun süre 
mevcudiyetlerini sağlayamazlar, tarihi süreçte Ruslar arasında yok olup gideceklerdir. 
Eğitimli hanımların Ruslarla evlenmesi bunu kanıtlamaktadır.”
978
  
Halk Eğitim Bakanı D. A. Tolstoy, 1870 yılında gayrı Rusların eğitim 
programını oluşturmuştur, bu programa göre ana dille eğitim genel eğitimin bir parçası 
olarak kabul ediliyordu. Ancak bu programı uygulamak için özel yetişmiş öğretmenlere 
                                                 
976
 İlminskiy, Kazanskaya tsentralnaya, s. 396 
977
 Otçet brastva sv. Guriye za 1871-1872, s. 15-21 
978
 İlminskiy, Kazanskaya tsentalnaya, s. 398–99 


 
270
ihtiyaç duyulmuştur. Öğretmen yetiştirmek amacıyla yeni bir kurum oluşturmak 
gerekiyordu; bu doğrultuda Kazan’da öğretmen yetiştirmek amacına yönelik 3 yıllık bir 
okul planlanmıştır. Bu öğretmen okulunun öğrencilerinin yarısı Ruslardan yarısı da 
gayrı Rus topluluklarından olacaktır. Öğretmenlerin uygulama yapabilmeleri için dört 
bölgede –Mordva, Çuvaş, Çeremiş, Votyak- okul açılacaktır. Devlet bu proje için yıllık 
90 000 ruble bütçe ayırmıştır. 
979
 
Kazan Öğretmen seminarisinin açılışı 26 Ekim 1872 tarihinde büyük bir 
törenle yapılmıştır. Açılışta bölge valileri, piskoposlar, kilise görevlileri, Eğitim ve İç 
İşleri Bakanlığı yetkilileri hazır bulunmuştur. Açılış konuşmasını Kazan Eğitim müdürü 
P. D. Şestakov yapmış ve hıristiyanlığı yaymanın kutsallığından bahsetmiştir. Kazan 
Öğretmen Seminarisine müdür olarak da N. İ. İlminskiy atanmıştır. Seminari binası bu 
tarihe kadar yetiştirilemediği için eğitim ilk günlerde Kazan Kreşen Tatar Okulunda 
yapılmış ve iki kurum arasındaki sarsılmaz bağ bu esnada kurulmuştur.
980
    
Öğretmen seminarisinin açılması gayrı Rus eğitimini tamamlayıcılık açısından 
önemli bir adımdır. Bu okullar farklı etnik toplulukları veya kabileleri bir sınıfa 
toplayacaktır. Yani Çuvaş, Çeremiş, Votyak, Tatar ilköğrenimini ayrı sınıf ve okullarda 
tamamladıktan sonra bu okulda bir sınıfta okuyacaktır. Sınıfların yarısı da Rus 
öğrencilerden müteşekkil olacaktır. Böylece eğitimin kaynaştırıcı rolü bu okullarda 
kendinî gösterecek, bir ve büyük Rusya ideali burada gerçekleşecektir. Kazan Öğretmen 
Seminarisinin amacı dinî ve dili farklı olan kavimleri eğitim yoluyla Ruslarla 
birleştirmektir. Bu amaç hem dinî hem de siyasidir.
981
    İmparator Andrey’in 17 Mart 
1872 tarihinde onayladığı okulun kuruluş kanunun akabinde 11 Haziran 1872 Kaban 
gölü sahilinde arsa temin edilmiş ve bina yapımına başlanmıştır. Bu bina Kardeşlik 
Cemiyetinin önderliğinde bütün kiliselerin yardımıyla yapılmıştır.
982
  
                                                 
979
 Vitevskiy, a.g.e., s.22 
980
  İlminskiy,  Kazanskaya tsentralnaya, s. 437–439, Vitevskiy, a.g.e., s. 22-23; “Kazan şehir duması seminari için 
Kaban gölü sahilinin şehir tarafına düşen kıyılarını uygun görmüş ve bağışlamıştır. 1872 yılında seminari binasının 
temeli atılmış 1874 yılının Eylül ayında bina bitirilmiştir. 1874 yılında Tatar Başkurt ve Kırgız okullarının 
müfettişliğini V. V. Kotorinkiy atanmıştır. Kazan’daki medreselere de V. V. Radlov müfettişlik yapmaktadır.” 
981
 Vitevskiy, a.g.e., s. 26-27; “İlminskiy’nin seminari açılışında yaptığı konuşma dinî birlikteliğin siyasal birliktelik 
için olmazsa olmaz bir koşul olduğu işlenmiştir.” Konuşmanın tam metni için bakınız; Vitevskiy, a.g.e., s. 27  
982
 Afanasyev, a.g.m., VI, s. 130–31 


 
271
Kazan Öğretmen Seminarisi müdürlüğü süresince İlminskiy, birinci önceliği 
dinî ve ahlaki gelişime vermiş, başka halkların Ruslaşmasında bu ruhî birlikteliğin 
oluşması için çaba sarf etmiştir.  İlminskiy eğitimde, kilise-Rus, hıristiyan-Ortodoks ve 
din-ahlak üçlüsünün çok önemli olduğunu bütün yazılarında belirtmiştir.
983
 Seminari 
müdürlüğüyle İlminskiy en sevdiği işine de kavuşmuştur. Bundan sonra hayatını bu işe 
adamıştır. Hatta İmparator İlimler Akademisi üyesi V. V. Grigoryev 1884 yılında vefat 
edince yerine İlminskiy’i teklif etmiş, ancak İlminskiy bu onuru sevdiği iş için 
istememiştir.
984
  İlminskiy’nin Kazan’daki Öğretmen Seminarisinden mezun olan 
öğrenciler, Ninniygorod, Kazan, Simbirsk, Samara, Perm, Vyatka, Orenburg 
vilayetlerinin bulunduğu Ural ve Turgay bölgelerinde, öğretmen, rahip, keşiş tayin 
edilmişler ve önemli misyon hizmeti yapmışlardır. İlminskiy, öğrencilerini her an takip 
etmiş, günlük ihtiyaçlarına kadar karşılamaya özen göstermiştir.
985
  
1870 yılının başlarında Ufa Kreşen Tatarları müslümanların propaganda ve 
telkinler neticesinde hıristiyanlıktan islama döndüklerini ilan edince İlminskiy bu 
bölgeye Başpiskopos ve Metropolit İnnokenti’nin yardımıyla üç okul açmıştır. Okullar 
Menzelinski’de Kuryakovskiy, Belebeyski’de Usunskuy ve Yumaşevskiy kazalarında 
açılmıştır. Yine Simbirsk guberniyasında faaliyetleri 1860 yılından beri yürüten N. İ. 
Zolotnisi Merkezî Kazan Kreşen Tatar Okuluna benzer bir Çuvaş okulunu 1875 yılında 
faaliyete geçirmiştir. Simbirsk Merkezi Çuvaş Okulunun bütün faaliyetlerini Meşhur 
Çuvaş Eğitimcisi İvan Yakovloviç Yakovlev idare etmiştir.
986
 
İlminskiy’le, Yakovlev 1870 yılında tanışmıştır, tanışıncaya kadar Yakovlev, 
hıristiyanlık eğitiminin Rusça yapılması gerektiğini düşünüyodu, ancak tanıştıktan sonra 
İlminskiy onu ikna etmiş ve ana dilin dinî eğitimdeki önemini kavramıştır. Çuvaş 
                                                 
983
  Pisma N. İ.  İ-kogo kı  K.  P.  Pobıdonostsevu, Kazan 1895, s. 50-51-52 ” İlminskiy, 1883 senesinde kendi yerine 
namzet gördüğü N. P. Ostroumov’u da Pobıdonostsev’e  şöyle ifade etmektedir. “Ostroumov, Kardeşlik 
kurulduğundan itibaren kardeşliğin üyesidir. Kazan öğretmen seminarisinde beş  yıl öğretmenlik yapmış, kalbi ve 
bedeni misyon için çalışan birisidir. O bu faaliyeti daha iyi duruma getirmek için çalışacaktır”. 1885 yılında yazdığı 
bir mektubunda da “gayrı Rus eğitiminin mutlaka hedefine erişeceğine bu eğitimin mutlak surette devam ettirilmesi 
gerektiğini” yazmıştır. 
984
 Vitevskiy, a.g.e., s. 23 
985
 Vitevskiy, a.g.e., 30-31 
986
 N. Afanasyev, “Narodnoye Obrazavaniye n. İ.  İlminskiy i ego sistema şkolnogo prosvışeniya inorodtsev 
kazankogo kraya VI,” JMNP, Novaya seriya 55, (1915, No 2) odt. 3. s. 139, “İ. Ya.  Yakovlev, Simbirsk guberniyası 
Buinsk eyaleti Çuvaş köylerinden birinde dünyaya gelmiştir. Önce toprak taksiminde çalıştırılmış başarılı görülünce 
1870 yılında Kazan üniversitesinde okumaya gönderilmiş ve 1875 yılında tarih filoloji bölümünden mezun 
olmuştur.” 




Dostları ilə paylaş:
1   ...   107   108   109   110   111   112   113   114   ...   147


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə