Sairler indd



Yüklə 240 Kb.

səhifə1/21
tarix25.06.2018
ölçüsü240 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21
Sairler.indd

Ədəbiyyat, Musiqi, Təsviri sənət və Gənclik...
1
Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi
www
.dgtyb.org

www.bizimyazi.com
SƏS... SÖZ... RƏNG...
(Ədəbiyyat, Musiqi, Təsviri sənət və Gənclik...)
“Elm və təhsil”
Bakı – 2015


SƏS... SÖZ... RƏNG...
2
Bu kitab  Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər 
Fondunun maliyyələşdirdiyi “Ədəbiyyat, Musiqi, Təsviri sənət və Gənclik”
adlı layihə çərçivəsində işıq üzü görüb. (Kitab DGTYB tərəfindən hazırlanıb, 
onun içəriyi hər hansı formada Fondun mövqeyini əks etdirmir.)
Layihə rəhbəri:     Əfsanə ƏLƏSGƏRLİ 
 
Tərtibçilər:            Sərdar ŞİRVAN
İntiqam YAŞAR
Şəfa VƏLİ
Tural ADIŞİRİN
Redaktorlar:           Əkbər QOŞALI
dos.dr.    
dos.dr. Rəsmiyyə SABİR
İltifat HACIXANSULTANLI
Məsləhətçilər:
    
Millət vəkili dr. Cavanşir FEYZİYEV  
 
 
prof.dr. Fuad MƏMMƏDOV
 
 
prof.dr. Rahid ULUSEL
 
 
dos.dr.
 
Ziyadxan ƏLİYEV
 
 
dr. Yunus OĞUZ 
 
 
Aliyə MƏMMƏDOVA
         
Rəyçilər:           
dos.dr.  Şəmil SADİQ
  dr. 
Nemət QASIMLI
İbrahim İLYASLI
Nəvai METİN
 
Elşən ƏZİM
Səs... Söz... Rəng...  (Ədəbiyyat, Musiqi, Təsviri sənət və Gənclik...)
Bakı, «Elm və təhsil», 2015, 232 səh.
Toplunun üz qabığında Elmar Məmmədzadənin “Nəğməli dünyam” (ipək üzərində rəsm) əsəri, 
arxa qapağında isə Şəhla Kərimovanın “Butalı aşiq aşıq”
 
əsəri verilib.
ISBN 978-9952-8176-8-3


Ədəbiyyat, Musiqi, Təsviri sənət və Gənclik...
3
Ön söz yerinə
Estetik dəyərlərin harmoniyası... – Bu, bütün dövrlərdə toplumda 
diqqət mərkəzində yer alan bir məsələ olmayıb, amma bu harmoniya 
bir qanunauyğunluq kimi bəşər tarixinin bütün aşamalarında mövcud 
olub.  Ədəbiyyat, musiqi, təsviri sənət bəşəriyyətin ibtidai dövrlərindən 
başlayaraq, müəyyən harmoniya ilə inkişaf edir. Bu günkü gəncliyi həmin 
har moniyanı dərkə çağırış, onların diqqətini bu önəmli mövzuya yönəltmək, 
konkret layihə  çərçivəsində  tədbirlər həyata ke çirmək təqdirəlayiq işdir. 
Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin (DGTYB) bu sahədə atdığı ilk addım 
gələcəkdə incəsənət sahələrinin qarşılıqlı yaradıcılıq ilişkilərinə çox əla-
vələr edə cək, ümumilikdə ədəbi-mədəni ilişkilərin intensiv ləş məsinə, yeni 
bir məzmun qazanmasına öz töhfəsini verəcəkdir.
Estetik zövqü müəyyənləşdirən çoxsaylı amillər içərisində konkret 
yaradıcılıq sahələrinin – musiqinin, təsviri sənətin və  ədəbiyyatın üzvi 
bağlılığı elə durumdadır, onlardan biri həmi şə, (ixtiyarsız olaraq) digərini 
xatırlatmağa xidmət edir. Biri digərini öz mahiyyətində yaşadır. Çünki, 
şair kimi bəstəkar da, rəssam da ahəngin övladıdır, onları həyəcanlandıran, 
yaradıcı  təxəyyülünü hərəkətə  gətirən, yaratmağa sövq edən amillər
səbəblər eynidir. Böyük bəstəkar Frans Şubert deyirdi, “yaxşı musiqi 
əgər təkcə yaxşı musiqidirsə, o yaxşı musiqi ola bil məz.” Bu fikir belə 
bir həqiqəti diqtə edir ki, yaxşı musiqi bizim xəyallarımızı alıb uzaqlara 
aparırsa, düşüncələrimizə ye 
ni nəsnələr  əlavə edirsə, yaddaşımızda 
bir roman qədər dərin iz buraxırsa, o ədəbiyyat kimi zəngin və geniş 
məzmunludur... Yaxud konkret həyat lövhələrini bütün rəngarəngliyi ilə 
göz lərimiz önünə  gətirirsə, burada yaxşı musiqi, həm də  rəs sam lıqdır... 
Eyni paralelləri bədii fikrin, yaxud rəssamlığın digər in cə sənət sahələri 
ilə ilişkisi baxımından da yorumlamaq olar. Tə biətdən doğma səsləri ayırıb 
müəyyən ahəngə gətirən, bu ahən gi  təntənəli surətdə topluma təqdim edən, 
insan düşüncəsinə sözlərlə təsir göstərən şair də, bu səsləri rənglərin dili 
ilə danışdıran rəssam da, onları notlara köçürən bəstəkar da eyni məharətin 
sahibidir... Təsadüfi deyil ki, dünya mədə niyyəti tarixində ədəbi istedadı 
ilə tanınan böyük sənətçilər incəsənətin digər sahələrində  də  məharət 
gös təriblər. Görkəmli rus yazıçısı A.S.Qriboyedov həm də bacarıqlı 
bəstəkar ol muş dur.  Onun  yazdığı valslar indi də çalınmaqdadır. M.Y.Ler-
montov həm də mükəmməl karikatura ustası idi. Yapon ədə biyyatının 
görkəmli nümayəndəsi, Nobel ödülçüsü K.Yasunari həm də  rəssam tə-


SƏS... SÖZ... RƏNG...
4
xəyyülü, peşəkar fotoqraflıq məharəti ilə ta nınırdı. Və fatından sonra onun 
Kamakuradakı evindən ta pı lan,  yazıçının pərəs tiş karlarını daha bir istedadı 
ilə heyrətdə qoyan çoxsaylı  əsərləri bunun bariz örnəyidir. Yaxud da, 
rəssamlıq, bəstəkarlıqla yanaşı ədəbi yaradıcılıqla məşğul olan sənətçilər 
çox olmuşdur. Tanınmış rus rəssamı V.Q.Perov həm də yazıçı idi. Onun 
Moskva həyatından bəhs edən hekayələri dəyərli bədii örnəklər kimi dönə-
dönə çap edilib. J.J.Russo həm yazıçı, həm bəstəkar, həm də böyük filosof 
kimi tanınırdı. A.Kunanbayev yazıçılıqla yanaşı bəs təkarlıqla da məşğul 
olub. Böyük Azərbaycan bəs təkarı Üzeyir bəy Hacıbəyli həm də böyük 
yazıçı və tənqidçi idi. Bu kimi misalların sayını yetə rin cə artırmaq olar.
Qeyd etdiyimiz faktlar bir daha isbat edir ki, sənət sevgisi heç bir 
məhdudiyyət tanımır. Bu sevginin kökü, qaynağı birdir. Emil Zolyanın 
yazdığı kimi, “incəsənət insan duyğusunun süz gəcindən keçmiş təbiətdir”. 
Bədii sənətin də, rəssamlığın da, musiqinin də cövhərində təbiət var. Buna 
görə də, onların har moniyası təbiətin özü qədər təbii və zəruridir. Lakin 
burada çox incə bir nüansı da nəzərdə saxlamaq lazımdır ki, estetik də-
yərlərin harmoniyası eyni zamanda, millilik amilinə söy kən məlidir. Milli 
özülü, dayağı olmayan, millilikdən uzaq düşən sənət həqiqi sənət deyil, 
onun cövhərində bir sünilik, sax ta karlıq var... və belə bir sənət inkişaf 
yolunda çox uzağa gedə bilməz. O əsər böyük uğur qazana bilir ki, o millidir. 
Sənətin bəşəriliyə gedən yolu məhz millilikdən keçir. Milli olmayan əsər 
ümumbəşəri miqyasda nüfuz qazana bilməz. Yaradıcı gəncliyi ilk növbədə 
bu önəmli məziyyətə diqqət yetirməyə yönəltmək lazımdır. 
Çağdaş dövrdə bəzən çox əcaib əsərlərlə qarşılaşırıq. İstər rəssamlıqda, 
musiqidə, istərsə də ədəbiyyatda özünü ifrat dərəcədə göstərən yad ünsürlər 
gənclərimizdə sənətə ehtiram, rəğbət əvəzinə, ikrah hissi yarada bilər. Öz 
yaradıcı “mən”ini son dərəcə fərqli ifadə etmək, seçilmək tendensiyasından 
irəli gələn bu əllaməçilik getdikcə geniş yayılır. Başqalarından daha fərqli 
düşündüyünü qabarıq nəzərə çatdırmaq, daha orijinal, elitar səviyyəli 
sənətçi olduğuna inandırmaq cəhdi belə yanlışlıqlara yol açır. Bir önəmli 
cəhət unudulur ki, gələnək üzərində boy atmaq, millilikdən qaynaqlanıb 
yüksəlmək bütün dövrlərdə incəsənətin orijinallığını  təmin edib, onun 
təzə-tər görünməsinə stimul verib. Müxtəlif sənət cərəyanlarının ma-
hiyyətini dərk etmədən öz təxəyyülünü hansısa “...izmlər”in çərçivəsinə 
qapatmaq, Qərbin  əldə etdiklərinə qondarma isti nadlar, yaratdığın  əsəri 
əlaqəsiz surətdə, yerli-yersiz müəyyən istiqamətin örnəyi kimi təqdim 
etmək... bütün bunlar yaradıcı insanın həqiqi sənət yolunu tapmasına 




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©genderi.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə